Sıfır Atık ile dünya daha yaşanabilir bir hâl alabilir. Belki yüzde yüz olarak sıfır atığı yakalayamasak da elde ettiğimiz sonuç daha temiz bir dünya olacaktır.
İlk önce Sıfır Atığı bir tanım içerisine sığdırmaya çalışalım. Her ne sebeple olursa olsun ortaya çıkan atıkların miktarının azaltılması, atıkların bilinçli bir şekilde toplanması ve geri dö-nüşüm yöntemiyle tekrar insanlığın kullanımına sunulması Sıfır Atık için güzel bir tanım ola-caktır. Sıfır Atık kapsamında geri dönüştürülebilecek ve yeniden kullanımı sağlanabilecek atık-lara da değinmek istiyorum. Bu atıklar; kâğıt, ahşap, plastik, cam, metal, bitkisel yağ, organik atık, elektronik atık, kompozit atık ve atık pil gibi atıklardan oluşmaktadır. Bütün bu saydığı-mız atıklar hem denizleri, hem akarsuları, hem yeryüzünü hem de havayı telefi edilmesi zor bir şekilde kirletmektedir. Aynı şekilde bu saydığımız ürünleri tekrar üretmek için de doğadaki birçok kaynak israf edilmektedir.
Sıfır Atık israfın önlenmesi için ve elimizdeki kaynakların tasarruflu bir şekilde tüke-tilmesi için güzel bir yöntem olacaktır. Sıfır Atık sayesinde insanlığa ve tüm canlılara temiz bir dünyada yaşama fırsatı sunabiliriz. Bütün dünyanın ortak sorunu olan bilinçsiz tüketimi azal-tabiliriz. Tüketimin azaltılmasıyla birlikte maliyetlerde ve giderlerde anlamlı bir tasarrufa gide-biliriz. Sıfır Atık sayesinde toplumda farkındalık oluşturarak yeryüzünü, denizleri ve soludu-ğumuz havayı çöplerden ve kirlilikten kurtarabiliriz. Sıfır Atık sayesinde dünyamız çöplerden kurtulurken geri dönüşüm ile birlikte çöpler başka bir kaynak kullanmadan insanlığın hizmetine sunulmaktadır. Örneğin kâğıtlar için tekrardan ağaç kesilmesinin önüne geçilmektedir. Plastik ve naylonlar için tekrardan fosil kaynaklar kullanımının önüne geçilmektedir. Tamiri mümkün olabilecek ürünleri tamir ettirerek yeniden kullanmak israfı önlerken aynı zamanda atıkları da azaltacaktır. Tek kullanımlık ürünlerden elimizden geldiği kadar uzak durmalıyız. Çünkü her tek kullanımlık ürün için kaynak harcanırken bu ürünler kullanım sonrası çöp olmaktadır. Bu yüzden tek kullanımlık ürünler arasında yer alan, bardak, tabak çatal ve kaşık gibi ürünleri eli-mizden geldiği kadar kullanmaktan kaçınmalıyız.
Sıfır Atık konusunda bireysel davranışları arttırmak için devletin istekli olması gerekir. Devletimizde bu kararlılık memnuniyetle söyleyebiliriz ki bulunmaktadır. Kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşları Sıfır Atık konusunda toplumsal duyarlılık oluşturmak için birçok far-kındalık organizasyonu gerçekleştirmelidir. İlk ve Orta öğrenim başta olmak üzere eğitim se-minerleri verilmelidir. Üniversitelerde farkındalık konferansları verilmelidir. Üniversite öğren-cilerini Sıfır Atık organizasyonlarının içerisinde yer almaları sağlanmalıdır. Restoranlar ve kafe-ler gibi hizmet sektöründe yer alan işletmelerin kullandığı servis ürünlerinin Sıfır Atığa duyarlı malzemeler olması için çalışmalar yapılmalıdır. Çok işçi çalıştırılan fabrikaların yemekhanele-rinde tek kullanımlık ürünler kullanılmaması için farkındalıklar oluşturulmalıdır. Devlet dairele-rinde, okullarda, hastanelerde, üniversitelerde, işyerlerinde ve halka açık yerleşim yerlerinde çöplerin ayrışacağı üniteler yerleştirilmelidir. Yazılı, görsel basın ve sosyal medya aracılığı ile Sıfır Atık konusunda farkındalık oluşturacak reklamlar ve kısa filmler yayımlanmalıdır. İlk ve orta öğretimlerde birçok dersin içerisine bir konu olarak Sıfır Atık yerleştirilmelidir.
Geri dönüşüm konusunda faaliyet gösteren işletmelere pozitif ayrımcılıklar yapılmalı-dır. Alet ve ekipmanlar için hibe desteklerinin yanı sıra düşük faizli krediler ile bu sektör des-teklenmelidir. Görü dönüşüm sektörü girişimciler için cazip bir sektör haline gelmelidir. Geri dönüşüm sayesinde yeni kaynaklar kullanılmadan mevcut atıklarla üretim yapılmalıdır. Böyle-likle sürdürülebilir ekonomik büyüme de sağlanmış olacaktır. Sıfır Atık projelerini hayata ge-çirmeye çalışırken hiçbir olumlu sonuç vermeyecek bürokratik davranışlardan uzak durulması gerekmektedir. Devlet kaynakları daha sonuç odaklı ve fiiliyatta geçerli olan çalışmalarda kul-lanılmalıdır.
İnsanoğlu temiz bir dünyada yaşamayı hak etmektedir. Gelecek nesillere daha yaşana-bilir bir dünya bırakmak için herkesin yapacağı bir şey vardır. Küçük bir davranışın büyük so-nuçları olabilir. İsraftan uzak durmak güzel bir örnek olacaktır.
Son söz: “İnsan, temiz olmayan şeyleri su ile yıkayıp temizler, eğer su kirlenirse, o ne ile nasıl temizlenir?” Yusuf Has Hacib
Sedat Çağlar