Dünya Kuduz Günü’nde TVHB’den kritik uyarılar

Türk Veteriner Hekimleri Birliği (TVHB) Merkez Konseyi Başkanı Ali Eroğlu, 28 Eylül Dünya Kuduz Günü dolayısıyla yaptığı yazılı basın açıklamasında, kuduz hastalığıyla mücadelede kurumsal iş birliğinin önemine dikkat çekerek kalıcı bir "Tek Sağlık" yapılanmasının hayata geçirilmesi çağrısında bulundu. Eroğlu, Küresel Kuduz Kontrolü İttifakı (GARC) tarafından 2026 yılı Dünya Kuduz Günü temasının “Birlikte Daha Güçlüyüz” (Stronger Together) olarak belirlendiğini hatırlattı.
“KLİNİK BELİRTİLER SONRASI NEREDEYSE DAİMA ÖLÜMCÜL”
Kuduzun insanları, evcil ve yabani hayvanları etkileyen, merkezi sinir sistemini hedef alan viral ve zoonotik bir hastalık olduğunu belirten Eroğlu, klinik belirtiler ortaya çıktıktan sonra hastalığın neredeyse daima ölümle sonuçlandığını, ancak doğru zamanda alınan önlemlerle gelişmesinin engellenebildiğini vurguladı. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre kuduz nedeniyle yaşamını yitirenlerin yaklaşık yüzde 40'ını 15 yaş altındaki çocukların oluşturduğuna dikkat çeken Eroğlu, bu tablonun kurumlar arası ortak mücadeleyi zorunlu kılan önemli bir halk sağlığı sorunu olduğunu ifade etti.
“MÜCADELE ISIRILMADAN ÖNCE HAYVAN KAYNAĞINDA BAŞLAR”
Kuduzla mücadelede temel hedefin hastalığı hayvan kaynağında kontrol altına almak olduğunu söyleyen TVHB Başkanı Eroğlu, en etkili aracın aşılama olduğunu belirtti. Sahipli ve sahipsiz kedi ile köpeklerin düzenli aşılanması, yüksek aşılama oranlarının korunması, hayvan hareketlerinin izlenmesi, şüpheli vakaların bildirimi ve sahipsiz hayvan popülasyonunun bilimsel, sürdürülebilir ve hayvan refahını gözeten yöntemlerle yönetilmesinin birbirini tamamlayan unsurlar olduğunu kaydetti.Türkiye'nin kuduz epidemiyolojisi değerlendirilirken evcil hayvanlar, çiftlik hayvanları ve yaban hayatı arasındaki ilişkinin birlikte ele alınması gerektiğini ifade eden Eroğlu, yabani hayvanların meralarda çiftlik hayvanları ve çoban köpekleriyle, yerleşim alanlarında ise sahipli veya sahipsiz hayvanlarla temas etmesinin virüsün taşınmasına imkan verdiğini söyledi. Bu doğrultuda Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre 2019-2025 döneminde 592 bin kilometrekarelik alanda toplam 41,8 milyon doz oral aşının havadan doğaya bırakıldığını aktaran Eroğlu, başta tilkiler olmak üzere yabani etçil türleri hedefleyen bu çalışmaların etkin biçimde sürdürülmesi gerektiğini bildirdi.
ŞÜPHELİ TEMAS DURUMUNDA YAPILMASI GEREKENLER
Şüpheli bir hayvan tarafından ısırılma, tırmalanma veya enfekte salyanın açık yara ya da mukozayla teması halinde yapılması gerekenleri sıralayan Eroğlu, yara bölgesinin mümkün olan en kısa sürede bol su ve sabunla en az 15 dakika boyunca iyice yıkanması ve vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini hatırlattı. Sağlık profesyonellerinin değerlendirmesiyle kuduz aşısı, kuduz immünglobulini veya güncel tıbbi rehberlerde öngörülen temas sonrası koruyucu uygulamaların gerçekleştirilmesinin önemine değindi.
“HAKİM" VE "TEK SAĞLIK YASASI" ÖNERİSİ
Veteriner hekimlerin aşılama, sürveyans, laboratuvar tanısı, hayvan hareketlerinin kontrolü ve toplumun bilgilendirilmesi gibi alanlarda halk sağlığının korunmasına doğrudan katkı sağladığını belirten Eroğlu, kurumların birbirinden bağımsız hareket ettiği parçalı yapılar yerine insan, hayvan ve çevre sağlığını birlikte değerlendiren kalıcı bir Tek Sağlık yapılanmasına ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.
Eroğlu, "Zoonotik hastalıklar kurumların görev alanı sınırlarını tanımamaktadır; dolayısıyla mücadele de kurumların kendi sınırları içerisinde kalamaz. Görev, yetki ve sorumlulukların açıkça tanımlandığı kalıcı bir Tek Sağlık yapılanmasının oluşturulması artık ertelenemez bir halk sağlığı gerekliliğidir" diyerek, Tek Sağlık Yasası’nın hayata geçirilmesi ve doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı Hastalık Kontrol ve İzleme Merkezi’nin (HAKİM) kurulması yönündeki önerilerini bir kez daha kamuoyunun dikkatine sunduklarını belirtti.
2030 HEDEFİNE VURGU
Dünya Sağlık Örgütü, Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü ile Kuduz Kontrolü için Küresel İttifak tarafından ortaya konulan, 2030 yılına kadar köpek aracılı kuduz nedeniyle insan ölümlerinin sona erdirilmesi hedefinin ancak bütüncül ve sürdürülebilir bir mücadeleyle mümkün olacağını vurgulayan Ali Eroğlu, önlenebilir bir hastalık nedeniyle yaşam kaybının kabul edilemez olduğunu ifade ederek açıklamayı tamamladı.
(TVHB Bülten)

İzinsiz eğitim faaliyeti yürütenlere yönelik denetimler, artırılacak

İçeriği Görüntüle