Niğde’de mahalle kültürünün vazgeçilmez bir parçası olan bakkallar, zincir marketlerin yaygınlaşmasıyla birlikte zor günler yaşıyor. Özellikle son yıllarda büyük market zincirlerinin artması, küçük esnafın cirolarını ciddi şekilde düşürürken, mahalle bakkallarının ayakta kalma mücadelesini de zorlaştırıyor.
Kale Mahallesi’nde 33 yıldır bakkal işleten Ülkü Kirazcı, bu değişimin yarattığı sıkıntıları ve mahalle bakkallarının giderek kaybolan değerlerini anlattı.
“ZİNCİR MARKETLER BİZİ BİTİRDİ”
Ülkü Kirazcı, geçmişte bakkalların mahallelinin temel ihtiyaçlarını karşıladığını ve işlerinin oldukça iyi olduğunu belirtti. Ancak zincir marketlerin sayısının artmasıyla birlikte durumun tamamen değiştiğini ifade eden Kirazcı, “Zincir marketler açılmadan önce işlerimiz güzeldi. Mahallelinin alışverişi bizimleydi. Ancak bu marketler çoğaldıkça biz büyük bir boşluğa düştük. Vatandaşlara ‘market yerine bizden alışveriş yapın’ diyemeyiz ama marketler bizi bitirdi. 33 yıl önceki ciromuzun binde birini bile yakalayamıyoruz,” dedi.
Kirazcı, zincir marketlerin fiyat avantajı ve geniş ürün yelpazesi karşısında mahalle bakkallarının rekabet etmekte zorlandığını vurguladı. Özellikle genç neslin alışveriş alışkanlıklarının değişmesi ve büyük marketlere yönelmesinin, bakkalların cirolarını düşürdüğünü söyledi.
“BAKKALLAR SADECE TİCARET DEĞİL, GÜVEN VE DAYANIŞMA NOKTASIYDI”
Mahalle bakkallarının sadece bir ticaret noktası olmadığını, aynı zamanda mahallelinin güven ve dayanışma merkezi olduğunu belirten Kirazcı, “Eskiden mahalleli evinin anahtarını bize bırakırdı. Parası yetmeyenlerin borcunu deftere yazardık, ay başında öderlerdi. Markette böyle bir şey mümkün değil,” diyerek mesleğin kaybolmaya yüz tuttuğunu ifade etti.
Bakkalların mahalle kültürünün önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Kirazcı, bu kültürün giderek yok olmasının toplumsal bağları da zayıflattığını söyledi. “Mahalle bakkalları sadece alışveriş yapılan yerler değildi. Komşuların birbirini gözlediği, sorunların paylaşıldığı bir yerdi. Bu kültürün kaybolması, mahalle hayatını da olumsuz etkiliyor,” dedi.
“HER GEÇEN GÜN AZALIYORUZ”
Son yıllarda mahalle bakkallarının hızla kapanmaya başladığını belirten Kirazcı, “Bakkalların çoğalmasını istiyoruz ama her geçen gün azalıyoruz. Eskiden mahallede birkaç bakkal varken, şimdi bir tane bile kalmadı. Bu durum sadece bizim için değil, mahalle kültürü için de büyük bir kayıp,” diye konuştu.
Kirazcı, küçük esnafın ayakta kalabilmesi için yerel yönetimlerin ve vatandaşların desteğine ihtiyaç olduğunu belirtti. “Zincir marketlerin vergi avantajları ve büyük alım güçleri var. Bizimse sadece mahallelinin desteği var. Eğer vatandaşlar bizi tercih ederse, bu kültürü yaşatabiliriz,” dedi.
MAHALLE KÜLTÜRÜ VE YEREL ESNAF İÇİN DESTEK ÇAĞRISI
Niğde’de mahalle bakkallarının yaşadığı sıkıntılar, aslında tüm Türkiye’de küçük esnafın karşı karşıya olduğu sorunların bir yansıması. Zincir marketlerin yaygınlaşması, küçük esnafın rekabet gücünü azaltırken, yerel ekonomiyi de olumsuz etkiliyor. Uzmanlar, yerel esnafın desteklenmesi için hem devlet politikalarının hem de vatandaşların bilinçli tüketim alışkanlıklarının önemine dikkat çekiyor.
Mahalle bakkallarının ayakta kalabilmesi için yerel yönetimlerin vergi indirimi, kira desteği gibi önlemler alması gerektiği belirtiliyor. Ayrıca vatandaşların da mahalle bakkallarını tercih ederek bu kültürün yaşatılmasına katkıda bulunabileceği ifade ediliyor.
(Abdullah BAYAR)
+++++++++++++++++