Advert
Oğuz ÖZDEM
Oğuz ÖZDEM
Giriş Tarihi : 01-08-2020 22:24

ŞAMAR OĞLANI

Bizde çok kullanılmasına rağmen hikayesi bize ait olmayan deyimlerden biridir bu. Belli ki çok maruz kalan vardı, onun için de yerleşti kaldı. 

Şamar oğlanı deyiminin çıkış hikayesi esasen şöyle. 

16 ve 17. Yüzyıllarda Avrupa’da, feodal düzenin en katı döneminde üst sınıf ile alt tabaka arasında uçurum iyice açılmıştı. Öyle ki artık sınıflar arasında bırakın diyalogu göz temasının bile “utanç” sayıldığı dönemdi. Bu nedenledir ki aristokrat sınıfı denilen ve kendilerince ayrıcalıklı olduğunu düşünenler asla alt tabaka dedikleri kesimle bir arada olmazlardı. 

Dolayısı ile bu “aristokrat kesimin” halktan birileri ile aynı okulu paylaşmaları tasavvur dahi edilemezdi. Bu nedendendir ki en iyi hocalar bizzat saraylara ve şatolara ayaklarına çağrılarak eğitim verdirilirdi. 

Alt tabaka olarak adlandırılan kesimin okullarında ise dayak ve ceza oldukça yaygındı ki bu sebeple sakat kalanlar hatta dayak sonucu ölen çocuklara bile rastlanıyordu ama bu yöntemin aristokrat çocuklar üzerinde uygulanması elbette mümkün değildi.

İşte buna çözüm için alt tabakadan bir ya da birkaç çocuk hata yapan aristokrat çocukların yerine dayak yemek için odada bulunurdu.

Zamanla bunda da bir yanlışlık olduğu fark edildi çünkü –her ne kadar dayak yeseler de-anlatılan dersleri o çocuklar da öğreniyordu. Bunun da önüne geçmek için sağır çocuklar seçiliyordu. Eğer bölgede sağır çocuk yoksa ya da sayı olarak yeterli değilse özel olarak sağırlaştırılıyorlardı. 

Bu çocuklar aristokrat çocuklarının her yaptığı hata karşılığında öğretmenden –hatanın durumuna göre- bir ya da birkaç şamar yerlerdi. 

İşte orijinal adıyla “Whipping boys”lar yani şamar oğlanlarının hikayesi böyle.

Geçenlerde bir konuşma esnasında bir kurumda çalışan arkadaşımız “valla şamar oğlanına döndük, ne hata olursa faturası bizim bölüme kesiliyor adeta kurumun şamar oğlanı olduk” deyince aklıma geldi.

Belki stratejik kurumlarda yani hatanın su götürmeyeceği kurumlarda yapılan hatalara karşı birilerinin ceza alması normaldir de her kurumda bunu aramak biraz komik tabi. Öyle kurumlar var ki asıl ceza alması ya da eleştirilmesi gerekenler yerine belki de en az dahli olanların ceza alması ya da eleştirilmesi de düşündürücüdür.
Şamar oğlanı deyimi bize ait değil ama bazı kurumlarda asıl kabahatli olan emir verici mevkilerdekiler yerine kıdem veya bölüm olarak daha alt kademede yer alanların ceza alması için söylenen söz “eşeğini dövemeyen semerini dövermiş” bize ait.

Bence bu toplumda yaşayan hiç kimse ne şamar oğlanı ne eşek ne de semer kavramlarının hiç birine layık değildir. Varsa bir hata çek adam gibi uyar olmazsa kanunda cezai müeyyideler var uygularsın olur biter. 

 

NELER SÖYLENDİ?
@
Oğuz ÖZDEM

Oğuz ÖZDEM

DİĞER YAZILARI İYİ İNSAN 21-08-2020 15:31 ARTIK OLMUYOR! 15-08-2020 17:51 ŞAMAR OĞLANI 01-08-2020 22:24 BİR HAYALİM VAR!... 06-06-2020 09:02 POLEMİK OLSUN DA… 26-05-2020 20:29 ARTIK BİR KARAR VERİN! 21-04-2020 15:19 DEĞİŞİMLER 06-04-2020 09:07    KRİZİ FIRSATA ÇEVİRMEK 31-03-2020 09:55 KORONALI GÜNLER 25-03-2020 09:01 FUARIN ARDINDAN 16-12-2019 07:12 SİYASETEN ALDATILMAK 28-11-2019 07:37 FARKLILIKLAR ZENGİNLİKTİR 06-11-2019 07:07 İNTİKAM 01-11-2019 07:19 ARAP SAÇI 29-10-2019 07:22 SIRAÇ 11-10-2019 09:46 YAŞAYAN MİRAS 17-06-2019 12:07 NE, NE KADAR? 22-05-2019 08:26 GRİ BÖLGE 13-05-2019 07:50 HASSAS KONU 23-04-2019 07:18 ŞU “PİRUS” MESELESİ 15-04-2019 07:11 KONUK 13-04-2019 08:07 OYYY OY ! 09-04-2019 07:54 AFORİZMALAR 08-04-2019 08:33 Nihayet 04-04-2019 10:13 FOBİ 19-03-2019 07:42 GERİLİYORUZ 16-03-2019 08:04 Dost 17-12-2018 09:29 Gurur Ve Kibir 13-12-2018 07:38 Peki Bu Neyin Baharı? 11-12-2018 08:24 Deliler 07-12-2018 07:30 İYİ & KÖTÜ 28-11-2018 08:04 Bir de ''Reji'' Diye Bir Şey Vardı 25-10-2018 09:33 Aday 14-10-2018 14:14 Af 03-10-2018 09:04 Ben Beğeniyorum Arkadaş 02-10-2018 10:54 Herese 01-06-2018 09:04 Şerefsiz Lidyalı 24-05-2018 08:25 Hiç Akıl Etmez Misiniz? 23-05-2018 08:35 Çarşı karışır mı? 22-05-2018 08:25 Neler olmasın  27-04-2018 08:44 Erozyon 10-04-2018 08:49 Milli Marşımız Olmadan Önce 18-03-2018 13:26 Başarmak İçin 16-03-2018 08:11 Tanıtım İçin En Etkili Yol 13-03-2018 07:31 İnanılmaz Bir Aşk Hikayesi 11-03-2018 10:13 Kadın 08-03-2018 07:38 Dünya Bölünüyor 06-03-2018 07:38 Tercih Meselesi 01-03-2018 07:33 KİMYASAL 27-02-2018 07:35 FESÜPHANALLAH! 26-02-2018 07:39 ELLERİNDEN ÖPÜYORUM HOCAM 20-02-2018 07:27 ALAMANYA ALAMANYA 19-02-2018 14:02 HADİ ÇIK İŞİN İÇİNDEN! 17-02-2018 09:16 GÜN 16-02-2018 07:38 TARİH KİMSENİN TEKELİNDE DEĞİLDİR 07-02-2018 07:58 BEN BU SÖZE TAKILDIM… 29-01-2018 07:38 NE YAPILMALI? 26-01-2018 07:32 ABD 23-12-2017 09:15 DOĞU- BATI KUDÜS 19-12-2017 07:57 DİL SERTLEŞİRSE KALP TAŞLAŞIR 15-12-2017 08:12 KULLAN AMA BİLEREK KULLAN 11-12-2017 08:39 HADİ BUYRUN BAKALIM! 08-12-2017 08:17 GÖSTERİŞ Mİ, İHTİYAÇ MI? 07-12-2017 08:05 ÖĞRETMEN 25-11-2017 11:26 KELEBEK ETKİSİ 08-11-2017 07:47 İYİ de… 27-10-2017 08:26 SUBLİMİNAL 24-10-2017 08:27 CİBİLL-İYET 23-10-2017 09:01 NE VAR –NE YOK 16-10-2017 08:17 BİR HAFTA NİYE BAĞIRDI Kİ MİLLET 03-10-2017 08:25 EĞER KALDIRILACAK BİR SINAV VARSA… 29-09-2017 08:22 BİLE BİLE LADES 28-09-2017 08:33 BU KEZ KOYUP - ALMAK YOK 27-09-2017 08:31 NAKIŞ GİBİ DOKUYORLAR( 2) 21-09-2017 08:42 NAKIŞ GİBİ DOKUYORLAR(1) 20-09-2017 08:42 PİS KOKULAR 19-09-2017 08:23 TUTKU ve ALIŞKANLIK 18-09-2017 08:21 PİS KOKULAR 15-09-2017 08:22 TAK-TİK, TAK-TİK, TAK-TİK(3) 13-09-2017 08:28 Siyasetin saati tak-tik çalışıyor. 11-09-2017 08:26 TAK-TİK-TAK-TİK-TAK-TİK 09-09-2017 09:04 NERDE KALMIŞTIK? 08-09-2017 08:14 SENE-İ DEVRİYE YAKLAŞIRKEN 09-07-2017 10:50 ŞU BEYİN MESELESİ 04-07-2017 08:48 MANTALİTE MESELESİ 29-06-2017 10:28 BU HENÜZ İKİNCİ 19-06-2017 11:12 BİZ BİR ŞEYLERİ KAYBETTİK 31-05-2017 11:20 PARTİLERE AÇIK MEKTUP 2 MHP 21-05-2017 12:40 PARTİLERE AÇIK MEKTUP 12-05-2017 09:54 49/51 07-05-2017 13:44 BATAKLIĞI KURUTMAK… 03-05-2017 12:49 BU DEĞERLERE SAHİP ÇIKIN NİĞDE! 28-04-2017 10:45 BU KONUNUN KESİN İNCELENMESİ GEREK 20-04-2017 08:27 NE HEZİMET NE DE ZAFER 19-04-2017 13:01 İŞİN ERBABI BÖYLE DİYOR 13-04-2017 09:28 SAHİ NEREDELER? 08-04-2017 14:03 ​17 NİSAN 05-04-2017 08:59 PARANOYA 29-03-2017 09:56
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1Galatasaray26
  • 2Alanyaspor26
  • 3Göztepe24
  • 4Fatih Karagümrük24
  • 5Beşiktaş24
  • 6Antalyaspor24
  • 7Hatayspor24
  • 8Fenerbahçe24
  • 9Kasımpaşa23
  • 10BB Erzurumspor23
  • 11Sivasspor23
  • 12Kayserispor23
  • 13Konyaspor11
  • 14Gaziantep FK21
  • 15Trabzonspor21
  • 16Gençlerbirliği21
  • 17Yeni Malatyaspor21
  • 18Denizlispor21
  • 19MKE Ankaragücü10
  • 20Çaykur Rizespor20
  • 21Başakşehir FK20
HAVA DURUMU
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
ANKET OYLAMA TÜMÜ
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA