Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi (NÖHÜ)Sosyal Bilimler Enstitüsü doktora öğrencisi Eshraf Sadun Taha Orug, Altunköprü’nün tarihî, sosyal ve kültürel geçmişine ilişkin önemli veriler ortaya koyan “Osmanlı Arşiv Belgelerine Göre Altunköprü” başlıklı doktora tezini tamamladı.
Osmanlı arşiv belgeleri ışığında titizlikle hazırlanan çalışmada, 16. yüzyıldan 20. yüzyılın başlarına kadar uzanan geniş bir dönemde Altunköprü ve çevresinin tarihî gelişimi kapsamlı şekilde ele alındı. Araştırma sürecinde başta Kerkük Mufassal Tahrir Defteri olmak üzere tahrir defterleri, mühimme defterleri, temettuat kayıtları, vakıf belgeleri ve dönemine ait çeşitli idarî yazışmalardan geniş ölçüde yararlanıldı. Çalışmada Altunköprü adının kökeni ve tarihî gelişiminin yanı sıra bölgenin sosyolojik yapısı, coğrafyası, iklim özellikleri, mimari unsurları, idarî taksimatı ile köy, mahalle ve mevki adları ayrıntılı biçimde incelendi. Arşiv belgeleri üzerinden yer adlarının tarihsel sürekliliği ve yerel kullanım biçimleri tek tek ortaya konularak, Altunköprü’nün Osmanlı taşra coğrafyasındaki stratejik konumuna ilişkin literatüre yeni veriler sunuldu.
IRAKEYN SEFERİ VE ANKARA ANTLAŞMASI SÜRECİ İNCELENDİ
Tezde ayrıca Altunköprü’nün Osmanlı hâkimiyetine girişi ve tarihî süreçteki gelişimi ele alınırken, 1535 tarihli Irakeyn Seferi sırasında Osmanlı ordusunun bölgeden geçen intikal güzergâhı da tarihî kayıtlar ışığında yeniden değerlendirildi. Kanuni Sultan Süleyman dönemindeki sefer sırasında Ordu-yı Hümayun’un Kerkük Sancağı içerisindeki çeşitli menzillerin ardından Gök Tepe ve Altun-köprü güzergâhını takip ederek Tebriz yönüne ilerlediği yönündeki önemli tespitlere yer verildi. Çalışmada, I. Dünya Savaşı sonrasında Musul, Kerkük ve Süleymaniye bölgesinin geçirdiği kritik tarihî süreç de mercek altına alındı. Osmanlı hâkimiyetinin sona ermesinin ardından bölgenin yaşadığı sosyo-politik değişimler ile Musul meselesinin uluslararası alana taşınması ve 5 Haziran 1926 tarihli Ankara Antlaşması sonrasında Musul vilayetinin Irak’a bırakılması süreci tarihsel belgelerle değerlendirildi.
Üç ana bölümden oluşan doktora tezinin birinci bölümünde Altunköprü’nün tarihî ve coğrafi özellikleri ile idarî, sosyal ve kültürel yapısı akademik olarak incelenirken; ikinci bölümde Osmanlı arşiv belgelerinin metodolojik değerlendirilmesine, üçüncü bölümde ise araştırılan arşiv belgelerinin konu özetleri ve orijinal çevriyazılı metinlerine yer verildi.
“KÜLTÜREL MİRASIN GELECEĞE AKTARILMASI AÇISINDAN ÇOK DEĞERLİ”
NÖHÜ Rektörü Prof. Dr. Hasan Uslu, çalışmanın tarihî kaynakların akademik araştırmalarla gün yüzüne çıkarılması ve kültürel mirasın gelecek nesillere aktarılması açısından önemli bir değer taşıdığını belirterek, “Üniversitemizde gerçekleştirilen bu nitelikli akademik çalışmalar, tarihî ve kültürel mirasımızın bilimsel yöntemlerle araştırılmasına önemli katkılar sunmaktadır. Eshraf Sadun Taha Orug’u başarılı çalışmasından dolayı tebrik ediyor, akademik hayatında başarılarının devamını diliyorum.” ifadelerini kullandı. Üniversite yönetimi de yayınladığı mesajla doktora tezini başarıyla tamamlayan genç araştırmacıyı tebrik ederek, bundan sonraki akademik çalışmalarında başarılarının devamını diledi.
(NÖHÜ)
Altunköprü Tarihi Tez oldu
Bunlar da ilginizi çekebilir