Adem’den Tarımda gübre krizi tepkisi

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Parti Meclisi Üyesi Erhan Adem, tarım sektöründe yaşanan çelişkili uygulamalar ve plansızlığın çiftçilerin belirsizliğini her geçen gün artırdığını belirterek sert eleştirilerde bulundu.
Adem, üretimin en kritik döneminde alınan kararların yalnızca çiftçiyi değil, 85 milyon vatandaşın gıda güvenliğini doğrudan ilgilendirdiğini söyledi.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın “gübre stokları yeterli” açıklamasına rağmen sahadaki gerçeklerin bu ifadelerle örtüşmediğini dile getiren Adem, çiftçilerin ortağı olduğu Tarım Kredi Kooperatifleri’nin ani bir kararla gübre satışlarını durdurduğunu, ardından fiyat artışına giderek satışları karne uygulamasına bağladığını hatırlattı. “Stokta gübre bulunduğu ifade edilirken üreticilerimizin ihtiyaç duyduğu miktara erişememesi ciddi bir çelişkidir” dedi.
“ÇİFTÇİNİN KURUMU ÇİFTÇİYE KISITLAMA GETİREMEZ”
Adem, gübreye erişimin kısıtlanmasının üretim planlamasını doğrudan sekteye uğrattığını, zamanında gübre kullanamayan çiftçinin verim kaybı yaşayacağını ve bunun gıda fiyatlarını daha da artıracağını vurguladı. Tarım Kredi Kooperatifleri’nin asli görevinin gübre, tohum, mazot ve tarımsal girdileri uygun koşullarda temin etmek olduğunu hatırlatan Adem, mevcut yönetim anlayışının üretimi destekleyen ucuz finansman modelleri yerine yüksek maliyetli borçlanmaya yöneldiğini, bunun da çiftçiyi daha pahalı finansmanla karşı karşıya bıraktığını ifade etti.
Ziraat Bankası kaynaklı ticari kredilerin üretim yerine zarar eden iştiraklere aktarıldığı yönündeki iddialara dikkat çeken Adem, bu durumun çiftçiyi yüksek maliyetle fonlanmaya zorladığını söyledi. Hasat sonunda maliyetini dahi karşılamayan fiyatlarla karşılaşan üreticinin gelir elde edemediğini ve üretimden kopma noktasına geldiğini dile getirdi.
GÜBRETAŞ VE ŞEFFAFLIK VURGUSU
Adem, Tarım Kredi’nin stratejik iştiraklerinden Gübretaş’ın piyasayı çiftçi lehine regüle edebilmesi için ucuz hammaddeye erişimin hayati önem taşıdığını belirtti. İran’daki Razi tesislerindeki faaliyetlerin durmasının maliyet kontrolünü zorlaştırdığını, gübre fiyatlarının çiftçi lehine düşürülmesini imkânsız hale getirdiğini söyledi. Ayrıca Tarım Kredi bünyesinde gerçekleştirilen şirket birleşmeleri, hisse devirleri ve yüksek tutarlı zarar iddialarına ilişkin denetim süreçlerinin şeffaf yürütülmediğini, SPK’ya açıklanan bilançolarda özkaynakların hızla eridiğinin görüldüğünü kaydetti.
Seçim dönemlerinde zararına satış politikalarıyla kurum kaynaklarının eritildiği iddialarının da son derece ciddi olduğunu belirten Adem, üretime yönelmesi gereken kaynakların zarar kapatmaya aktarılmasının Tarım Kredi’nin mali ve operasyonel gücünü zayıflattığını ifade etti.
ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
Adem, tarım politikalarında ithalata dayalı yaklaşımın, maliyet altı fiyatlamaların ve zamanında yapılmayan alımların çiftçiyi üretimden kopardığını söyledi. 2026 yılı bütçesinde Tarım ve Orman Bakanlığı’na ayrılan ödeneğin büyük kısmının genel yönetim giderlerine yönlendirildiğini, üretim artışını sağlayacak destekleme ve sulama yatırımlarına yeterli pay verilmediğini vurguladı.
CHP PM Üyesi Erhan Adem, çözüm önerilerini ise şöyle sıraladı: “Üretimde ucuz girdi teminini sağlayarak maliyet enflasyonunu düşüreceğiz. Bilimsel üretim planlamasıyla arz-talep dengesini kuracağız. Tarımın finansmanında düşük faizli ve sürdürülebilir kredi modellerini hayata geçireceğiz. Tarım Kredi Kooperatifleri’nin tüm kaynaklarını doğrudan üretici lehine yönlendireceğiz. İthalata dayalı değil, üretimi önceleyen bir tarım politikasını uygulayacağız.”
(CHP Niğde)